Cypress Hill - Stoned Raiders

Stoned Raiders voegt niet zomaar gitaren toe aan een beat: ze breken het geluid radicaal. DJ Muggs voegt verzadigde gitaarriffs, krachtige bekkens en een strijkinstrumentatie toe, waardoor elk nummer verandert in een strijdtoneel tussen de straat en de rock. Het album, het zesde werk van de groep, bevat 14 nummers met een totale lengte van 58 minuten en 23 seconden. Het sluit een ontwikkeling af waarin Cypress Hill al de basis legde voor een hybride rap-metal op Skull & Bones (2000), en drijft de experimenten tot het uiterste op dit album.

Wanneer de productie van DJ Muggs de codes van de hip-hop doorbreekt

Het album opent met een nummer getiteld "Intro", dat onmiddellijk de setting schetst van een totale hybride: zware beats en vervormde gitaren reageren op elkaar zonder ooit toe te geven. Op deze basis bouwen B-Real en Sen Dog hun vocalen op. Hun stijl blijft herkenbaar – er is altijd een vleugje straatcultuur in hun flows – maar de productie van DJ Muggs vormt elke regel alsof deze bestand moet zijn tegen een elektrische riff. Het eerste nummer is een van de belangrijkste singles van het project, terwijl het tweede dient als vervolg op "How I Could Just Kill a Man", met een vocale spanning die doet denken aan die referentie. Tussen deze twee polen onthult de rauwe essentie van het album zich: elk nummer functioneert als een microkosmos waarin rap en rock hun gemeenschappelijke grens verkennen.

Kurupt, MC Ren en King Tee: de gastartiesten als menselijke percussie.

De tracklist bestaat uit 5 nummers met gastartiesten op 14 tracks, en juist deze gastbijdragen voegen een collectieve dimensie toe aan de luisterervaring van het album. "Kronologik", track 3 op de officiële lijst, vat de carrière van de groep samen, van hun beginjaren in 1991 tot deze release. "Southland Killers", direct daarna, nodigt MC Ren en King Tee uit. MC Ren (voorheen van Compton's Most Wanted) brengt een rauwe energie die contrasteert met de meer ingetogen refreinen van de groep, terwijl King Tee zijn kenmerkende vocale stijl toevoegt aan een nummer met een donkere sfeer. Deze twee nummers doen meer dan alleen namen noemen in de credits: ze transformeren elk refrein in een extra percussie-element, alsof de stem een instrument wordt dat de strijkinstrumenten en de bekkens aanvult.

Redman & Method Man: het Wu-Tang-duo dat de rock naar een agressiever niveau tilt.

Verderop in de tracklist bevat nummer 10 Redman en Method Man voor een nummer getiteld "Red, Meth & B". Het Wu-Tang-duo brengt een rauwe energie en agressieve flows die het rock/metal-element van het nummer versterken. De vergelijking met "III: Temples of Boom" (1995) is relevant: op dit eerdere album had Cypress Hill al een donkerdere en mystieke sound verkend; hier verlengt de aanwezigheid van Method Man en Redman die esthetiek, en voegt er een ritmische intensiteit aan toe die doet denken aan het universum van Wu-Tang. Het nummer "Lowrider", dat ook als single is uitgebracht, wordt gebruikt in de film "How High", waar het verschijnt naast Method Man & Redman, wat een visuele dimensie toevoegt aan het project.

De spanning tussen commercieel succes en artistieke ambitie in een wisselvallige productie.

Het album is gebaseerd op twee succesvolle singles: "Trouble" en "Lowrider". Maar dit commerciële succes gaat gepaard met een verdeelde kritische ontvangst. Mixmag ziet een zoektocht naar nieuwe geluiden, Vibe noemt het het beste album van de groep "in years", en AllMusic oordeelt dat het een goed album is, ondanks de wisselende kwaliteit. Andere meningen zijn genuanceerder: Jon Caramanica (The Source) vindt dat de sterke nadruk op gitaren begint de typische hiphop-attitude te ondermijnen, terwijl Simon Price (The Independent) spreekt van een "schizoid affair" waarin de groep er niet volledig in slaagt om zich te identificeren met beide werelden. Mark Weingarten (Los Angeles Times) prijst daarentegen B-Real en Sen Dog voor het transformeren van clichématige teksten in geweldige performances, en bevestigt zo de vocale kracht van het duo, ondanks de soms verouderde productie op bepaalde nummers.

Conclusie: een album waarin elk nummer een unieke luisterervaring biedt.

Het album sluit af met "Here Is Something You Can't Understand", een nummer dat voortbouwt op de single "How I Could Just Kill a Man". Dit vervolg behoudt de sonore esthetiek van Stoned Raiders, met een consistente vocale en ritmische spanning die overeenkomt met de rest van het album. De aanwezigheid van Kurupt op dit laatste nummer versterkt ook het collectieve karakter van het werk, aangezien de rapper al te horen is op "Kronologik" (nummer 3), waar hij bijdraagt aan een samenvatting van de carrière van de groep, vanaf hun beginjaren in 1991 tot aan deze release. Deze dubbele betrokkenheid bevestigt dat de samenwerkingen niet zomaar decoratieve toevoegingen zijn: ze dragen actief bij aan de narratieve structuur van het album, en verbinden elk nummer met elkaar door thematische en sonore verbanden. De volledige tracklist van Stoned Raiders onthult een zorgvuldig opgebouwde structuur, waarin elk gastoptreden met opzet is geplaatst. De vijf nummers met gastartiesten – Intro (zonder gast), Trouble (solo), Kronologik (Kurupt), Southland Killers (MC Ren, King Tee), Bitter (solo), Amplified (solo), It Ain't Easy (solo), Memories (solo), Psychodelic Vision (solo), Red, Meth & B (Redman, Method Man), Lowrider (solo), Catastrophe (solo), L.I.F.E. (Kokane) en Here Is Something You Can't Understand (Kurupt) – vormen een progressie die afwisselt tussen solo's en samenwerkingen. Deze afwisseling creëert een evenwicht tussen de intimiteit van de solo-optredens en de collectieve kracht van de samenwerkingen, en weerspiegelt zo de dualiteit van het project: een album dat tegelijkertijd persoonlijk en gemeenschappelijk, intiem en explosief is. Stoned Raiders is geen homogeen album: het oscilleert tussen commercieel succes en artistieke experimenten, tussen het succes van de combinatie hip-hop/rock en de aarzeling tussen twee werelden. Maar juist deze spanning maakt het tijdloos. Elk gastoptreden wordt behandeld als een menselijke percussie, elk solo-nummer als een speelterrein voor de stemmen van de groep, en elk rocknummer als een herinnering dat Cypress Hill altijd heeft geprobeerd de codes van de traditionele rap te doorbreken. Het album blijft een belangrijk onderdeel van de carrière van de groep, tussen Skull & Bones (2000) en Till Death Do Us Part (2004), en bevestigt dat Cypress Hill in staat is om zich te ontwikkelen zonder ooit zijn eigen stem te verliezen.

Technische specificaties

- Uitgebracht: 0 december 2000 - Label: Columbia Records - Nummers: 14 (58 minuten 23 seconden) - Catalogusnummers: Intro / Here Is Something You Can't Understand - Gastartiesten: Kurupt, MC Ren, King Tee, Redman, Method Man, Kokane