MF DOOM - Born Like This

De ark van Noach in 22 tracks: wanneer het stilzwijgen van MF DOOM een drijvende kracht wordt.

MF DOOM is niet verdwenen, hij is ontleed en opnieuw samengesteld door anderen. Born Like This, uitgebracht op 24 maart 2009 door Lex, is geen eenvoudige postuum uitgebrachte compilatie: het is een ark van Noach waarin elke track een antwoord is op de fysieke afwezigheid van de kunstenaar. De productie, toevertrouwd aan een trio van grootheden – J Dilla, Jake One en Metal Fingers – zorgt voor de muzikale coherentie van een project dat als een testament wordt beschouwd. Zes van de twintig tracks bevatten een gastoptreden, waardoor het album verandert in een constellatie van artiesten die een identiteit reconstrueren die gebroken is door het stilzwijgen van de hoofdmuzikant.

Kurious, de erfgenaam van verraad en pact.

De samenwerking met Kurious vormt de rode draad van dit postuum uitgebrachte album. Ver verwijderd van een eenvoudige gast, belichaamt hij de continuïteit tussen het tijdperk Operation: Doomsday (1999) en deze late uitgave. Op "Supervillainz", track 16 van het album, verenigen MF DOOM en Kurious zich rond Prince Paul om een massieve muzikale formatie te vormen. Maar hun verhaal gaat veel verder terug: Kurious was al eerder uitgenodigd door MF DOOM op de track "?" van Operation: Doomsday (1999), waardoor een bestaande relatie ontstond die deze aanwezigheid hier volledig betekenis geeft. In ruil daarvoor wordt MF DOOM zelf uitgenodigd door Kurious voor de track "Benetton" van het album II van deze laatste, in hetzelfde jaar 2009, waarmee een wederzijds artistiek pact wordt bezegeld.

Het koor van de bedriegers: gastartiesten die een gebroken identiteit herstellen.

De identiteit van MF DOOM wordt hier indirect opnieuw opgebouwd. Op "Yessir!" levert Ghostface Killah een bijdrage op track 9, met een rauwe en directe energie die doet denken aan de hoogtijdagen van Wu-Tang. Charles Bukowski levert op zijn beurt een unieke bijdrage aan "Cellz Pt. 1" (track 10), en voegt een literaire dimensie toe aan het project. Het is een gewaagde keuze om een Amerikaanse dichter op een rapalbum te plaatsen, en het verandert de aard van de plaat: het gaat niet alleen meer om rappen, maar ook om schrijven en verhalen vertellen. De productie van Born Like This is gebaseerd op een drieledige structuur. J Dilla produceert "Gazzillion Ear" (track 2) en "Lightworks" (track 7), twee nummers die het geluid van de plaat definiëren met hun gefragmenteerde beats en analoge warmte. Jake One neemt "Ballskin", "Rap Ambush", "Microwave Mayo" en "More Rhymin'" voor zijn rekening, en brengt een percussieve en ritmische energie die contrasteert met de zachtere texturen van J Dilla. Metal Fingers is overal aanwezig: hij produceert de meeste nummers, maar ook "Still Dope" met StaHHr op track 12. Deze verdeling is niet willekeurig: elke producer brengt zijn eigen stijl in, zonder de identiteit van het project te overschrijven. De remixes van "Gazzillion Ear" – drie verschillende versies, waaronder die van Thom Yorke op track 22 – versterken deze esthetiek verder, en transformeren een nummer in een veelzijdige geluidservaring.

Conclusie: een eenzaam monument waar eenzaamheid een kracht wordt.

Born Like This probeert de afwezigheid van MF DOOM niet te verbergen. Integendeel, het gebruikt deze afwezigheid als een creatieve drijfveer. Elke gastbijdrage is een reactie op deze afwezigheid: Raekwon, Ghostface Killah, Madlib, Charles Bukowski, Kurious – ze zijn allemaal daar om de plaats in te nemen van de overleden zanger. Het is een album waarin de gastbijdrage niet een commerciële opportuniteit is, maar een politiek statement: het herstelt de stem van de overledene via anderen. De structuur van het album zelf onthult een duidelijke curatieve intentie, waarbij elke producer een eigen, afgebakend geluid creëert. Terwijl J Dilla en Jake One hun respectievelijke stempels drukken op iconische nummers zoals "Gazzillion Ear" of "Ballskin", zorgt Metal Fingers voor de algehele coherentie van het album, en produceert de meeste nummers, waarvan hij de enige gecrediteerde is. Deze verdeling is niet toevallig: het transformeert Born Like This in een collectief geheel waarin elke deelnemer zijn eigen kleur toevoegt zonder de identiteit van het project uit te wissen. De remixes van "Gazzillion Ear", gemaakt door Dave Sitek & Jneiro Jarel, Dr Who Dat? en Thom Yorke, breiden deze esthetiek verder uit door drie verschillende versies aan te bieden die het originele nummer transformeren in een meervoudige geluidservaring, waardoor de luistertijd verder gaat dan de oorspronkelijke twintig nummers. Deze overgang naar een onafhankelijke structuur is niet alleen economisch: het weerspiegelt een artistieke wens om de controle terug te krijgen over de verspreiding van zijn nalatenschap. De aanwezigheid van zo diverse gasten als Charles Bukowski, Prince Paul of Slug op nummers zoals "Cellz Pt. 1" of "Supervillainz" bevestigt dat dit project veel meer wil zijn dan een eenvoudige hommage: het is een actieve reconstructie van de muzikale wereld van de rapper, waarbij elke samenwerking bijdraagt aan het herdefiniëren van de grenzen van het genre. Born Like This, uitgebracht op het label Lex in maart 2009, plaatst zich tussen twee eerdere albums van MF DOOM – Operation: Doomsday (1999) en MM..FOOD (2004) – als een noodzakelijk epiloog. Het is geen postuum eerbetoon, maar een voortzetting: elk nummer is een antwoord op de vraag die men zich stelt na de dood van Daniel Dumile. Hoe verder? Door anderen uit te nodigen. Door te luisteren. Door anderen zijn stem te laten dragen.

Technische specificaties

- Uitgebracht: 24 maart 2009 - Label: Lex - Aantal nummers: 22 - Openings-/afsluitingsnummer: Supervillain (intro) / Gazzillion Ear (Thom Yorke remix) - Gastartiesten: Raekwon, Madlib, Ghostface Killah, Charles Bukowski, StaHHr, Kurious, Mobonix, Posdnuos, Prince Paul, Slug