Steve Lacy - Anthem

Wat betekent het om de eenzame, instrumentale stijl op te geven voor een collectieve benadering? Anthem, uitgebracht in 1990 op het label BMG, Novus, RCA, is geen oefening in stijl. Het is een bewuste breuk met de traditie van de solosaaxofonist, een traditie die Steve Lacy al sinds de jaren zestig en zeventig kenmerkte.

Van De Sempre amore tot More Monk, de weg naar Anthem.

Steve Lacy komt hier na het creëren van monumenten voor het individualisme: Sempre amore uit 1987 markeert een begin, maar het is vooral Anthem die de radicale omslag teweegbrengt. We weten dat dit album zal worden gevolgd door More Monk in 1991, maar daartussen bevindt zich een diepgaande transformatie van de artistieke energie. De artiest componeert niet langer om zichzelf te horen in zijn eigen geluidsbubbel; hij zoekt naar een nieuwe manier om met een groep te werken.

Number One als opening en The Rent* als afsluiting: een narratieve structuur.

Het album begint met Number One, een titel die de toon zet voor deze nieuwe, collectieve ambitie. Het eindigt met The Rent. Tussen deze twee nummers staan nog vier andere nummers die samen een compleet narratief vormen. Het is niet zomaar een opeenvolging van nummers: het is een bewuste progressie. De volgorde is niet willekeurig; elke overgang bereidt de komst van het volgende nummer voor, alsof het album zelf ademt volgens een strikte, interne logica.

Geleende poëzie: Mandelstam en Frazee in dienst van Lacy-Avenel.

De poëtische dimensie staat centraal in dit project. Prelude And Anthem bevat teksten van Osip Mandelstam, terwijl The Mantle gebruik maakt van teksten van Mary Frazee. Prayer combineert een compositie van Steve Lacy met een tekst van Galway Kinnell. Deze elementen zijn niet zomaar decoraties; ze transformeren de essentie van het muzikale werk. De stem wordt een volwaardig instrument, een stem die in dialoog treedt met de instrumentatie, in plaats van er overheen te worden gelegd. Hier wordt ook Jean-Jacques Avenels rol volledig duidelijk: zijn compositie J. J.'s Jam voegt een unieke signatuur toe aan dit gezamenlijke project.

Conclusie van een overgangswerk

De aanwezigheid van extra stemmen verandert de collectieve dynamiek: het zingen dringt zich niet langer op boven de instrumentatie, maar integreert zich als een organisch onderdeel van het geheel. Anthem vormt een cruciaal keerpunt tussen Sempre amore (1987) en More Monk (1991), en herschrijft op blijvende wijze de positie van de saxofonist in de avant-garde jazz. Dit overgangswerk voegt niet alleen extra lagen toe: het verweeft compositie, poëzie en instrumentatie om een coherent geheel te vormen, dat een blijvende evolutie aankondigt van de rol van de sopraansaxofoon in het muzikale landschap van het einde van de 20e eeuw. Anthem moet niet gezien worden als een apart album, maar als het hoogtepunt van een ontwikkeling die culmineert vóór het volgende album, More Monk. Het herschrijft de positie van Steve Lacy in de geschiedenis van de avant-garde jazz. Tussen persoonlijke composities en poëtische invloeden, tussen een uitgebreid sextet en extra stemmen, creëert hij een werk dat niet alleen extra geluidslagen toevoegt, maar ze verweeft om een coherent geheel te vormen. Deze cd markeert het einde van een tijdperk waarin de sopraansaxofoon synoniem stond voor eenzaamheid, en het begin van een nieuwe fase waarin het instrument het centrum wordt van een compleet sonisch ecosysteem.

Technische specificaties

- Uitgebracht: 1990 - Label: BMG, Novus, RCA - Nummers: 6 - Openings-/afsluitingsnummer: Number One / The Rent