Steve Lacy - Flaps

Steve Lacy componeert niet om stilte te vullen; hij gebruikt het als een opening tussen twee werelden, tussen het mechanische gelach van een machine en de rauwe stem van een bewoner. Flaps, uitgebracht in 1973 bij Pipe Records, is juist die open plek waar de stad op een onconventionele manier naar voren komt. Tussen de satirische humor van nummers gewijd aan Pee Wee Russell of Charles Chaplin en de donkere stedelijke poëzie van een eerbetoon aan Fritz Kotrba, functioneert het album als een machine die het dagelijks leven omzet in een geluid. Het gaat minder om het spelen van de saxofoon, maar om de straten te laten spreken via een instrument dat de conventionele melodie afwijst en de textuur van het stadsgeluid omarmt.

Pee Wee Russell of het lachen voor de tekst

De openingsnummer is geen simpele introductie, maar een manifest: Flaps (To Pee Wee Russel) introduceert meteen het idee dat men hier niet komt voor de puurheid van klassieke nummers of voor academische virtuositeit. De titel van het eerste nummer is een eerbetoon aan een andere saxofonist, maar de uitvoering is allesbehalve een traditioneel eerbetoon. Steve Lacy gebruikt zijn soprano als een instrument voor sociale observatie, waarbij humor een manier wordt om zich te beschermen tegen de uniformiteit van het moderne jazz. Het nummer functioneert als een tussenstap in Lacy's carrière, tussen The Gap (1972) en Trickles (1976), en markeert een moment waarop de saxofonist weigert om zich te beperken tot een rol als virtuoos, maar juist zijn functie als verteller opnieuw claimt.

Charles Chaplin: wanneer jazz zich manifesteert als filmkritiek

Het tweede nummer op het album zet deze cinematografische trend voort met Flops (To Charles Chaplin), waarbij een culturele verwijzing wordt omgezet in ruwe muzikale materie. Terwijl een album als Epistrophy (1969) zich richtte op de harmonische structuur van Thelonious Monk, nodigt dit nummer uit tot ontleding: de naam van Chaplin is geen nostalgische verwijzing, maar een perspectief waarmee Lacy naar zijn eigen stad kijkt. Dit nummer fungeert als een melodisch contrast met de meer donkere composities die volgen, waardoor er een voortdurend dialoog ontstaat tussen ironie en ernst. Franz Koglmann, een Oostenrijkse trompettist, is niet alleen aanwezig op het album; hij componeert originele stukken zoals Bowery 1 en Steirish WC Nr. 2, die direct reageren op de teksten van Lacy en zo een duo vormen waarin elke bijdrage een repliek is in een eindeloze stedelijke dialoog.

Fritz Kotrba en het schrijven van stedelijke poëzie

Als we de exacte nummering van de tracklist volgen, komen we uit op Hommage To An Old Raincoat (To Fritz Kotrba) als laatste nummer, dat als afsluiting van het album dient met een verhoogde poëtische intensiteit. Dit afsluitende nummer contrasteert met de humoristische opening, en creëert een narratieve structuur waarin de initiële humor verandert in een melancholische stedelijke sfeer. Flaps blijft een album waarin de sopraanstem een instrument van sociale satire wordt, waardoor het alledaagse wordt omgezet in muzikaal materiaal. Tussen de originele composities van Steve Lacy en die van Franz Koglmann, tussen de humoristische tributes aan culturele figuren en de donkere poëzie van een politieke tribute, functioneert het album als een akoestische kaart van zijn eigen tijd. Het is niet zomaar een jazzcollaboration, maar een poging om de sopraansaxofoon te verankeren in een specifieke stedelijke context, tussen satirische humor en sociale betrokkenheid.

Technische gegevens

- Uitgave: 1973 - Label: Pipe Records - Nummers: 8 - Opening / afsluiting: Flaps (To Pee Wee Russel) / Hommage To An Old Raincoat (To Fritz Kotrba)