Steve Lacy - Only Monk

Steve Lacy componeert niet om een leegte in het geluidsbeeld op te vullen; hij creëert een opening waar alleen zijn eigen adem te horen is. Uitgebracht door Soul Note – hier onder de Italiaanse tak IREC Milano – is dit geen tijdelijke uitstap, maar het derde album van de artiest op dit Italiaanse label, na twee releases bij het zusterlabel Black Saint. Wat u moet onthouden voordat u zelfs maar de eerste noot hoort: dit is een solo-opname. Negen nummers, gecomponeerd door Thelonious Monk, worden hier gepresenteerd zonder enige instrumentale begeleiding. De technische beperking is geen limiet, maar de bewuste structuur van dit project.

Het paradox van instrumentale eenzaamheid

De minimalistische productie in de Barigozzi Studio (Milaan) transformeert elk nummer in een autonome geluidsarchitectuur. Er is geen overlapping van instrumenten, geen complexe arrangementen – slechts een pure presentatie van de instrumentale stem. De opnames vinden plaats tussen 29 en 31 juli 1985, maar de publicatie zal wachten tot 1987 om te verschijnen. De totale duur van het album is 44 minuten en 55 seconden voor negen nummers: een dichtheid die een geconcentreerde luisterervaring vereist, in tegenstelling tot de gebruikelijke langere formaten. Het totale gebrek aan gastoptredens of samenwerkingen met andere muzikanten is geen technisch tekort, maar een radicaal esthetisch keuze.

Evidence en Work: de intensiteit van een sopraan zonder begeleiding.

De opening van de cd wordt gemarkeerd door Evidence (track 1), een compositie die direct de band legt tussen de uitvoerder en de teksten van Monk. In het midden van de cd vormt Work (7 minuten) een bijzonder intens moment in de reeks van negen composities. Dit is de enige track die langer dan zes minuten duurt; alle andere tracks zijn korter. Deze tijdsdichtheid op een korte cd benadrukt de spanning tussen het interne ritme van de melodie en het totale gebrek aan externe impuls. Het stuk Misterioso introduceert een subtielere nuance in de ontwikkeling van de cd, terwijl Little Rootie Tootie deze strenge presentatie in stand houdt.

44 minuten concentratie: het korte formaat als artistieke beperking.

De afsluiting van de cyclus komt met Who Knows? (laatste track), die de integriteit van het project bezegelt met een duidelijke melodische oplossing. Het album presenteert zich als een solotestament: Steve Lacy tegenover het werk van Thelonious Monk, zonder ooit de strengheid van de originele composities op te offeren. Het korte formaat vereist een aandachtige luisterervaring; elke track moet op zichzelf staan zonder zich te verlaten op een bredere sonische context. Deze technische beperking wordt hier een stilistisch wapen: de sopraansaxofoon is geen begeleidingsinstrument, maar een pure verteller.

Een paradoxaal erfgoed.

Deze eerdere ervaringen, waarin hij het podium deelde met andere muzikanten, staan in schril contrast met de solitaire aanpak van deze plaat. De artiest verkent hier een weg die hij nog nooit volledig had bewandeld: die van het absolute solowerk, waarin elke noot een daad van verzet wordt tegen het ontbreken van begeleiding. De uitgave van Only Monk in 1987 door Soul Note (onder de Italiaanse tak IREC Milano) markeerde een keerpunt in de carrière van de Amerikaanse saxofonist. Na het opnemen van werken van Thelonious Monk sinds de jaren 1950 — met name op zijn albums Soprano Sax (1958), Reflections: Steve Lacy Plays Thelonious Monk (1959) en The Straight Horn of Steve Lacy (1960) — keert hij terug naar de basis met een radicaal andere benadering. Deze plaat, opgenomen in Italië, bevestigt zijn status als een bevoorrechte interpretator van het werk van de New Yorkse pianist, terwijl hij tegelijkertijd zijn eigen artistieke identiteit bevestigt, los van de eerdere samenwerkingen die zijn carrière hebben gekenmerkt. Only Monk blijft een puur interpretatief werk dat de solostijl van Lacy definieert, zonder ooit de nauwkeurigheid van de originele composities op te offeren. Het past binnen de Italiaanse periode van de artiest als een noodzakelijke stap tussen een album met een sextet en een groter project, waarin de instrumentale eenzaamheid zelf het muzikale onderwerp wordt.

Technische specificaties

- Uitgave: 1987 - Label: IREC Milano, Soul Note - Nummers: 9 (44 minuten 55 seconden) - Openings-/afsluiting: Evidence / Who Knows?