Steve Lacy - Sempre amore

Sempre Amore presenteert zich niet als een klassieke oefening in integriteit. Steve Lacy gebruikt hier het duo met Mal Waldron niet om een leemte in het geluidsbeeld op te vullen; hij creëert een opening waar alleen zijn eigen adem te horen is, en transformeert de composities van Duke Ellington en Billy Strayhorn in een solitaire architectuur waarin de sopraansaxofoon en de piano één uniek instrument vormen. Dit album, uitgebracht door Soul Note in 1987, maakt deel uit van de serie samenwerkingen van de saxofonist met pianisten uit de post-bop scene, maar het is een radicaal andere benadering: in plaats van klassieke vrije improvisatie, wordt elk nummer een getrouwe maar autonome herwerking, waarbij het ontbreken van een drummer en een bassist een constante structurele spanning creëert.

Herinterpretatie van post-bop: Ellington en Strayhorn herzien door het duo

De plaat presenteert zichzelf als een daad van volledige herinterpretatie. Steve Lacy neemt klassieke nummers, gecomponeerd door Duke Ellington en Billy Strayhorn – een rijk en historisch materiaal – en ontdaadt ze van hun oorspronkelijke orkestratie. Het gaat niet om passieve eerbetoon; elk nummer wordt behandeld als een ruimte waarin de sopraansaxofoon en de piano met elkaar dialogeren, zonder ooit de controle over te nemen. De aanpak is die van de moderne jazz uit de jaren 1980, maar met een formele beperking die het iets zeldzaams maakt: een duo waarin de ene muzikant niet alleen de leegtes vult die de andere achterlaat, maar samen met hem een nieuwe, complexe textuur creëert.

Unieke textuur: piano en sopraansax vormen een composiet instrument.

Het album duurt 43 minuten en 51 seconden. In minder dan een uur creëren Steve Lacy en Mal Waldron een continue geluidsgolf waarin de grens tussen de twee instrumenten vervaagt. Het piano van Mal Waldron is geen begeleiding; het is een melodische tegenstem, soms harmonie, soms een droog ritme. De sopraansax van Steve Lacy dringt zich nooit op als een dominante stem; hij integreert zich in de melodielijn van de piano, strekt deze uit, onderbreekt hem, neemt hem weer op. Het is deze gelijkwaardige relatie die Sempre Amore zijn identiteit geeft: een klein orkest bestaande uit slechts twee stemmen, waarin elke noot telt.

Johnny Come Lately, Sempre Amore en Smada: drie voorbeelden van herinterpretatie.

Het nummer dat het album opent, Johnny Come Lately, legt meteen de basis: een melodische frase van Ellington/Strayhorn wordt met volledige vrijheid opnieuw bewerkt. In het midden van het album fungeert Sempre Amore — het nummer dat de naam van het album draagt — als een centraal punt: hier bereikt de klankdichtheid zijn evenwicht, de twee instrumenten reageren op elkaar zonder ooit te strijden om de maat. Elk nummer fungeert als een schakel in een melodische keten die pas op het allerlaatste moment van het album wordt gesloten.

Conclusie: een album waarin elke noot een architectonische beslissing is.

Steve Lacy en Mal Waldron volgen een discografische weg die gekenmerkt wordt door samenwerkingen met andere pianisten uit de post-bop scene, maar Sempre Amore onderscheidt zich door de rigoureuze benadering van de composities van Duke Ellington en Billy Strayhorn. Dit album volgt chronologisch Only Monk, dat ook in 1987 verscheen, en gaat vooraf aan More Monk (1991), twee werken die getuigen van een groot interesse in het repertoire van Thelonious Monk. Daarnaast heeft Steve Lacy voor deze periode al verschillende solo-albums of samenwerkingen uitgebracht: Soprano Sax (1958), Reflections: Steve Lacy Plays Thelonious Monk (1959), The Straight Horn of Steve Lacy (1960), Evidence (1962), Disposability (1966), Sortie (1966) en Epistrophy (1969). Deze referenties bevestigen zijn positie in de geschiedenis van de moderne jazz, waar hij voortdurend de grenzen verkent tussen vrije improvisatie en getrouwe bewerking. De totale duur van de cd is 43 minuten en 51 seconden, verdeeld over acht nummers, waarvan Johnny Come Lately het begin vormt en Smada het einde. Deze compacte structuur versterkt het idee van een album dat is ontworpen als een aaneengesloten geheel, waarbij elk nummer naadloos in elkaar overgaat en een coherent geheel vormt dat meer is dan de som der delen. Sempre Amore probeert niet te pleasen; het probeert te overtuigen. Steve Lacy transformeert hier de klassiekers van Ellington en Strayhorn tot een autonome structuur, waarin elk nummer functioneert als een zelfstandige cel, maar verbonden is met de andere door een melodische coherentie. Het album presenteert zich als een manifest van instrumentale reductie: minder muzikanten, meer precisie.

Technische specificaties

- Uitgebracht: 1987 - Label: Soul Note - Nummers: 8 (43 minuten 51 seconden) - Openings-/afsluitingstrack: Johnny Come Lately / Smada