Janet Jackson - Control

Bir şeyler, mikrofon ile tutan kişinin el arasında bozuldu. Control, sadece bir hit derlemesi değil, Janet Jackson'ın ailesinden gelen geleneklere meydan okuyan, kendi ritmini dayatan bir sesli isyandır. Bu albüm, Amerikalı şarkıcının üçüncü stüdyo albümü, 25 Ocak 1986'da A&M Records etiketiyle yayınlandı. Bu, önceki iki stüdyo albümü olan "Janet Jackson" (1982) ve "Dream Street" (1984) ile tamamen farklı bir dönüm noktasıdır; bu albümler, babası Joseph Jackson tarafından üretilmiş veya yönetilmiştir. Bu tarih, önemli bir yaşam dönüm noktasıyla eşleşiyor: Janet, 1985'te James DeBarge ile olan evliliğini iptal ettikten sonra, babasını menajerliğini bırakarak John McClain ile çalışmaya ve Jimmy Jam ve Terry Lewis'i eklemeye karar verir. Bu ailevi ve profesyonel ayrılık, 9 şarkıdan oluşan ve toplam 41 dakika 40 saniye süren bir albümde hemen kendini gösterir. Bu albüm, zorla bir televizyon yıldızı olmaktan, bağımsız bir yıldız olma durumuna geçişin sessiz tanığı haline gelir.

Müzikal ayrılık: Janet Jackson, ailesinden ayrılıp kendi kendini yönetmeye karar verir.

Albümün açılışı, bir tür savaş ilanıdır. Control şarkı listesini açarak, sanatçının içsel çatışmasını hemen ortaya koyuyor. Bu sadece bir bağımsızlık bildirisi değil, aynı zamanda üretim araçlarının tamamen ele geçirilmesi anlamına geliyor. Bu ambisyon, sadece pop müzik sınırlarını aşarak, topluluğun kalbine dokunmayı hedefliyor. Bir sonraki şarkı, Nasty, daha önce Jackson ailesinin etkisi altında kalan, yumuşak ve uzlaşmacı seslerden uzaklaşma isteğini teyit ediyor. Yaklaşım, açıkça radikal bir tutum sergiliyor ve genel pazarda yer edinmeyi amaçlarken, aynı zamanda benimsenen bir "siyah" estetiğe bağlı kalmayı hedefliyor.

Jam-Lewis'in Alkimi: sıra dışı ve bütünleşmiş siyah müziğin doğuşu

Şarkıların ötesinde, bu stüdyo albümünün ses kimliğini tanımlayan şey, farklı tarzların birleşimidir. Jimmy Jam ve Terry Lewis ile yapılan işbirlikleri, o dönem için beklenmedik bir ses yaratıyor. Rhythm and blues, rap vokalleri, funk, disco ve sentezlenmiş perküsyonları bir araya getirerek, yoğun ve yenilikçi bir doku oluşturuyorlar. Bu alkimiya, Jackson, Jam ve Lewis'in çağdaş R&B'nin önde gelen isimleri olarak konumlanmalarını sağlıyor. Disk, sadece ses katmanları eklemekle kalmıyor, aynı zamanda bu türlerin nasıl bir araya geldiğini yeniden tanımlıyor.

Kendi kaderini çizen mimar: rap vokali, yeni bir ilgi alanı

Bu ritim üzerine inşa edilen yeni bir estetik ortaya çıkıyor. Disk boyunca kullanılan, belirgin tripl swing ritmi, new jack swing türünün gerçek bir öncüsü. Otobiyografik tema, her yaşam değişikliğiyle yankılanıyor: düğün iptali ve babasıyla olan ilişkisinin sonlanması, sadece biyografik olaylar değil, aynı zamanda bu derin dönüşümleri yansıtan bir yazıya dönüşüyor. 4. şarkı olan You Can Be Mine, bu kişisel deneyimleri evrensel bir hale getirme yeteneğini gösteriyor; bu beceri, yalnızca kendi üretimlerinin tam kontrolünü elinde tutan sanatçılar tarafından elde edilebiliyor.

Dönüm noktası: 9 şarkıda çatışmadan kişisel zafere doğru bir yolculuk

Bu eserin anlatı tutarlılığı, içinde yer alan otobiyografik bölümlerle güçleniyor. Disk, kendisiyle yüzleşmekten kişisel dayanıklılığa kadar uzanan bir hikaye anlatıyor. 5. şarkı olan The Pleasure Principle, ardından 6. şarkı olan When I Think Of You, şarkıcı, dış etkilerden bağımsız olarak kendi duygularını keşfetme yolculuğunu takip ediyor. Bu ilerleme, 7. şarkı olan He Doesn't Know I'm Alive ile pekiştiriliyor; bu şarkı, dışarıdan gelen bakışlardan uzaklaşmayı ve kişisel özgüveni güçlendirmeyi öneriyor. Disk, şüpheye yer bırakmıyor; her şarkı, sanatçının yalnız kimliğini inşa etmeye katkıda bulunuyor. Disk yapısı, yaratıcı özerkliğin bu fikrini pekiştiriyor. Son şarkı olan Funny How Time Flies (When You're Having Fun), şarkı listesinin sonunda yer alarak, bu özgürlük yolculuğunun bir kapanışı niteliğinde. Bu, A&M Records'ın kasetine yeni bir katkı değil, Janet Jackson'ın pop müzik pazarında yeni bir adımını temsil ediyor. Bu disk, onu modern R&B'nin bir simgesi haline getirirken, sonraki albümleri olan Rhythm Nation 1814 (1989), bu yeni dönemi teyit edecek.

Kesin bir ayrılığın değerlendirmesi

Control adlı albümün şarkı listesi, her şarkının, ses özgürlüğüne ulaşma yolundaki bir halka gibi işlev gördüğü, kesin bir anlatı yapısı sunmaktadır. Control ile doğrudan çatışma ve Nasty'nin radikalliği sonrasında, What Have You Done For Me Lately veya You Can Be Mine gibi ara başlıklar, sanatçının yaşadığı ilişki kopukluklarını doğrudan yansıtan, kişisel bir keşif sürecine işaret ediyor. Özellikle, 1985 Ocak ayında James DeBarge ile yaptığı evliliğin iptali bu süreçte önemli bir rol oynuyor. Bu iç gözlemlenme, Funny How Time Flies (When You're Having Fun) tarafından diskin kapanmasına kadar devam ediyor; bu, televizyon dünyasından bir oyuncunun, tek başına başarılı bir yıldız olma yolculuğunun sona ermesi anlamına gelen, düşündürücü bir sonuca işaret ediyor. Bu çalışma, toplam 41 dakika ve 40 saniyelik bir süreye sahip, tam olarak 9 parçadan oluşuyor. Bu çalışma, rap müziğinin sadece bir süsleme öğesi olmaktan çıkıp, yeni bir estetiğin merkezine dönüştüğü, ritm and blues, funk ve disco unsurlarını sentezlenmiş perküsyonlarla birleştirdiği bir manifesto gibi işlev görüyor. Bu hibrit ses, Jimmy Jam ve Terry Lewis'in işbirliği sonucunda ortaya çıkan, Janet Jackson, Jam ve Lewis'in, daha sonra bu kodları kullanan diğer sanatçıların gelmesinden çok önce, çağdaş R&B'nin önemli yenilikçileri olarak kesin olarak konumlarını sağlamlaştırdı ve on yılın müzik sahnesini kalıcı olarak değiştirdi. Control, 1980'lerin rap ve R&B müzik türlerinin önemli albümlerinden biri olarak kabul edilir, çünkü ailevi bir ayrılığı sanatsal bir yeniliğe dönüştürme yeteneği sayesinde. Bu, sadece ticari açıdan başarılı bir albümden daha fazlasıdır; aynı zamanda, "jack swing" olarak adlandırılmadan önce, bu yeni müzik türünün ortaya çıkışını gözlemleyebileceğimiz bir laboratuvardır. 41 dakika 40 saniyelik bu süre, sessiz bir devrimin tüm yoğunluğunu barındırıyor. Funk, disco ve rap gibi çeşitli türleri bir araya getiren bu albüm, efsanevi bir kariyerin temellerini atmış, aynı zamanda sanatçının müziğiyle ilgili içgüdülerine sadık kalmış.

Teknik Bilgiler

- Yayın Tarihi: 25 Ocak 1986 - Plak Şirketi: A&M Records - Şarkı Sayısı: 9 (41 dakika 40 saniye) - Açılış / Kapanış: Control / Funny How Time Flies (When You're Having Fun) - Önceki Albüm: Janet Jackson (1982)